این روزها دیگر نمی‌توانیم مثل قدیم، با خیال راحت در کلاس درس حاضر شویم. هروقت در یادگیری مطلبی به مشکل برخوردیم، در مورد آن از معلم سوال کنیم! شاید احساس کنید آموزش آنلاین و تکیه بر کتاب‌های درسی آن‌قدر که باید و شاید نیازمان به یادگیری را برطرف نمی‌کند! این‌جاست که کتاب های کمک درسی رنگارنگ جلو روی‌مان صف می‌کشند و با خودنمایی تمام تلاش‌شان را می‌کنند که انتخاب ما باشند.

اما قبل از صحبت درباره روش‌های انتخاب کتاب کمک درسی و مزایای آن‌ها برای یادگیری بهتر و سریع‌تر دروس، اول باید بدانیم که کتاب کمک درسی چیست و چه تفاوتی با سایر کتاب‌های آموزشی دارند؟

کتاب کمک درسی چیست و چرا باید از آن‌ها استفاده کنیم؟

قبل از اینکه درباره روش انتخاب کتاب کمک درسی صحبت کنیم، باید این نکته را بگویم که معمولا محتوای کتاب های کمک آموزشی در سطح کتاب‌های درسی است با این تفاوت که همان مطلب کتاب را با جزئیات دقیق‌تری برای‌تان توضیح می‌دهند و یا برای آموزش مطالب از لحن دوستانه‌تری استفاده می‌کنند. هم‌چنین ممکن است روش‌هایی که برای حل مسائل به کار می‌برند با منطق شما سازگارتر باشد.

هدف کلی تالیف کتاب‌های کمک آموزشی و گام به گام ها این است که یادگیری را برای شما آسان کنند. در واقع انتخاب کتاب کمک درسی خوب، روش‌های یادگیری یا حل مسئله را جلوتان می‌گذارند و مسئولیت انتخاب را به خودتان واگذار می‌کنند.

حتما تا الان متوجه شده‌اید که انتخاب کتاب کمک درسی به معنی بی‌نیازی به معلم، مدرسه و کتاب‌های درسی نیست. قبل از استفاده از این کتاب‌ها باید کلیت یک مبحث آموزشی را تا حدودی یاد گرفته باشید. بعد با استفاده از کتاب های کمک درسی به تسلط برسید یا آموخته‌هاتان را تثبیت کنید.

انتخاب کتاب کمک درسی خوب

آموزش پایه‌ای مطالب درسی یکی دیگر از مواردی است که انتخاب کتاب کمک درسی را از کتاب درسی متمایز می‌کند. یعنی اگر پیش‌نیازها را خوب یاد نگرفته باشید و برای یادگیری مباحث جدید به مشکل بخورید، این کتاب‌ها به دادتان می‌رسند؛ طوری از بیخ و بن برای‌تان توضیح می‌دهند که همه کم‌کاری‌های‌تان جبران می‌شود.

پس گام به گام ها برای آموزش و یادگیری بیش‌تر، فهم عمیق‌تر و پیشرفت سریع‌تر مباحث درسی به کار می‌آیند. متاسفانه نمی‌توانید به عنوان جایگزین مدرسه تنها روی انتخاب کتاب کمک درسی حساب کنید.نمونه سوالات و پرسش و پاسخ‌های مطرح شده در بعضی از کتاب‌های کمک درسی به تکرار و تمرین مطالب کمک می‌کند. قاعدتا، با تکرار و تمرین هم درک بیش‌تری از آموخته‌هاتان پیدا می‌کنید و یادگیری‌تان کامل می‌شود.

انواع کتاب‌های کمک آموزشی

کتاب های کمک آموزشی موجود در بازار به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند:

  1. کتاب‌های آموزش و تمرین
  2. کتاب‌های کار و تمرین

کتاب های آموزش و تمرین

معمولا کتاب های آموزش و تمرین برای دروسی مثل شیمی، ریاضی، فیزیک و درس‌هایی شبیه به این‌ها به کارتان می‌آیند. با این حال برای همه دروس کتاب های آموزش و تمرین تالیف شده است.

می‌توانید از مطالب آموزشی و تمرینات تشریحی و تستی کتاب های آموزش و تمرین برای درک مطالب استفاده کنید.

کتاب های کار و تمرین

فکر می‌کنید درسی که سر کلاس آموخته‌اید، برای یادگیری‌تان کافی بوده؟ مطمئنید که مطلب درسی را فوت و آب هستید؟ اگر اینگونه است حالا وقت آن است که از کتاب‌های کار و تمرین استفاده کنید.

در این کتاب‌ها تا دل‌تان بخواهد سوالات تستی و تشریحی پیدا می‌شود. بنابر این اگر اگر دنبال موفقیت در امتحان هستید چه راه‌کاری بهتر از این‌که با حل سوالات جور و واجور یادگیری‌تان را محک بزنید؟

کتاب های کار و تمرین شامل دو نوع هستند که باید با توجه به توانایی‌های شخصی و ضعف و قدرت تان در درس مورد نظر، مناسب‌ترین کتاب را انتخاب کنید:

  1. کتاب‌های پرسش و پاسخ
  2. کتاب‌های پرسش فاقد پاسخ

کتاب‌های پرسش و پاسخ به دانش‌آموزانی توصیه می‌شود که: 

  • در یادگیری یک مبحث درسی مشکل دارند
  • احساس می‌کنند در یادگیری یک مبحث درسی مشکل دارند
  •  نیاز دارند که بعد از حل مسائل از جواب‌شان مطمئن شوند

کتاب‌های پرسش فاقد پاسخ اما، بیش‌تر به درد این دست دانش‌آموزان می‌خورد:

  • دانش‌آموزان علاقه‌مند
  • دانش‌آموزانی که اعتماد به نفس‌شان به سقف چسبیده
  • دانش‌آموزانی که از یادگیری مبحث و در نتیجه پاسخ‌هاشان مطمئن‌اند
  • دانش‌آموزانی که می‌خواهند خودشان را به چالش بکشند و از زندگی یک‌نواخت بی‌دردسر خسته شده‌اند

در انتخاب کتاب‌های کمک درسی باید به چه ویژگی‌هایی توجه کنیم؟

برای اینکه بهترین نتیجه را هنگام انتخاب کتاب کمک درسی بگیرید، باید توانایی‌ها خود را بسنجید و با توجه به نقاط قدرت و ضعف خود بهترین گزینه را انتخاب کنید.

ویژگی‌هایی که قبل از انتخاب کتاب کمک درسی باید در نظر بگیرید شامل موراد زیر است:

  • یک کتاب کمک درسی به درد بخور باید مطالب درسی را به ساده‌ترین زبان ممکن توضیح داده باشد. باید بتوانید برای یادگیری کامل یا حل مشکلات درسی روی درسنامه‌ها و نمونه‌سوالات کتاب های کمک درسی حساب کنید.
  • سطح‌بندی نمونه سوال‌ها و تمرینات را در هنگام انتخاب کتاب کمک درسی فراموش نکنید! معمول‌ترین و مناسب‌ترین سطح‌بندی سوالات طبقه‌بندی آن‌ها بر اساس سطح علمی یا طبقه‌بندی از آسان به سخت است. در بررسی سطح‌بندی نمونه سوالات و تمرینات حتما دو مورد را در نظر بگیرید:
    1. سطح‌بندی مناسب سوالات تمرینی در کتاب های کمک درسی به پیشرفت و ارتقای سطح علمی‌تان کمک خواهد کرد.
    2. سطح‌بندی فقط مختص سوالات و تمرینات گام به گام ها نیست. درسنامه‌های یک کتاب کمک درسی استاندارد هم باید از سطح‌بندی مناسبی برخوردار باشند.
  • درسنامه استاندارد درسنامه‌ای است که در ابتدا چکیده‌ای از مباحث پایه و پیش‌نیاز ارائه دهد. بعد به توضیح مطالب کتاب درسی بپردازد. در مرحله آخر همین مطالب را با جزئیات کامل‌تر برای دانش‌آموزان علاقه‌مند توضیح بدهد.
  • مورد دیگری که برای انتخاب کتاب کمک درسی استاندارد باید به آن توجه کنید، جامع و کامل بودن آن است. این که بخواهید برای هر درسی چند کتاب کمک آموزشی داشته باشید، نه از نظر اقتصادی به صرفه است، نه از نظر منطقی. قرار نیست پیشرفت تحصیلی شما باعث شود پدر و مادرتان ورشکست شوند.
  • هنگام انتخاب کتاب کمک درسی دقت کنید، کتابی که انتخاب می‌کنید، چیزی از مباحث درسی را از قلم نیانداخته باشد. (اگر زیادی داشته باشد، مهم نیست. این جزو ویژگی‌های مثبت گام به گام ها است.)
  • تفاوت کتاب کمک درسی استاندارد از کتاب کمک درسی غیر استاندارد با توجه به سطح علمی تست‌ها و تمرین‌ها مشخص می‌شود. کتاب های کمک درسی استاندارد حاوی نمونه سوالات متنوعی است؛ تنوع سطح علمی و منبع سوالات.

8 راهکار برای انتخاب معلم خصوصی خوب برای فرزندانتان

سخن نهایی

می‌دانید که سوال‌های امتحان به شکل عجیبی با نمونه سوال‌هایی که در مدرسه حل می‌کنیم، متفاوت است. این مسئله در مدرسه‌های سراسر دنیا رایج است؛ انقدر که حتی برای این موضوع لطیفه هم درست کرده‌اند!

بنابر‌این با پاسخ دادن به سوالات هم‌سطح یا مشابه هرگز متوجه نخواهید شد که واقعا مطلب درسی را فهمیده‌اید یا نه؛ یادگیری‌تان در حد همان نمونه سوال‌هایی است که معلم فرصت کرده سر کلاس برای‌تان مثال بزند. برای این‌که بتوانید سر جلسه امتحان یک فرمول را روی انواع سوالات پیاده کنید، باید چشم‌تان با سوال‌های متفاوت آشنا باشد.

ممکن است به هر دلیلی، مثلا گذشتن سرسری از این مقاله، انتخاب کتاب کمک درسی را به روش درستی انجام ندهید! ممکن است استفاده درستی از کتاب‌های کمک درسی نداشته باشید. در این صورت به یکی از مثال‌های نقضی تبدیل خواهید شد که برای نقد کتاب های کمک آموزشی به‌شان استناد می‌کنند!

مطمئنم دوست ندارید به‌تان اشاره کنند و بگویند: «فلانی از کتاب های کمک درسی استفاده کرده. نگاهش کن؛ اصلا خلاقیت ندارد!» یا «انقدر به گام به گام ها متکی بوده و به جای یاد گرفتن، فقط حفظ کرده که قدرت تحلیل‌اش نزدیک به صفر است!»

لااقل اگر هم این کار را کردید و به چنین مشکلاتی دچار شدید، بدانید که دلیل این مشکلات کتاب‌های کمک آموزشی نبوده اند بلکه انتخاب کتاب کمک درسی نامناسب یا استفاده نادرست از آن کار را به این‌جا رسانده!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *